Het Soayschaap is genoemd naar het eilandje Soay, dat behoort tot de Sint-Kilda-eilanden,gelegen ten westen van de Hebriden (Noordwesten van Schotland). Al zo'n duizend jaar geleden kwamen deze schapen op die eilandjes voor. In 1930 werden de bewoners van Soay naar het vasteland geevacueerd en in 1931 kocht de Markies of Bute de Sint Kilda-eilanden en bracht 107 Soayschapen over naar Hirta; het grootste eiland van de groep. Doel hiervan was het vergroten van de populatie:volgens overlevering leefden er in 1698 zo'n 500 schapen op het eiland Soay.Volgens schattingen leven er heden ten dage nog ongeveer 1500 Soayschapen op deze eilanden. Er werden ook Soays naar het vasteland van Groot-Brittannie gebracht, van waar uit ze hun weg naar de rest van Europa vonden. Ze zijn tegenwoordig zelfs in de Verenigde Staten te vinden, waar een enthousiaste groep fokkers zich inspant om deze soort voor het nageslacht te bewaren. Het Soayschaap is een klein ras met korte dichte wol, die jaarlijks zo'n 7 cm. groeit. Het aparte van dit ras is, dat de dieren niet geschoren hoeven te worden, omdat ze een keer per jaar zelf verharen. De meeste Soays zijn bruin van kleur met de zgn. moeflon-aftekening (zie foto's).2 CaramelsEen klein deel van de populatie heeft de Caramelkleur (met moeflon-aftekening). Daarnaast komen zeer incidenteel ook bonte dieren en zgn. zwarte Soays voor. Deze zwarten zijn eigenlijk niet gitzwart, maar zeer donkerbruin zonder de moeflon-aftekening.

Bont en het zeldzame Zwart

De rammen en de meeste ooien krijgen horens, die bij oude rammen een wel heel imposante omvang kunnen bereiken.Bruin met moeflon-aftekening De dieren zijn gehard en weinig veeleisend. Daardoor worden ze in ons land zelfs in natuurgebieden ingezet om de vegetatie in de hand te houden. Toch mag dit m.i. niet inhouden, dat de dieren aan hun lot overgelaten worden. De liefhebber van dit prachtige ras moet de dieren in het winterseizoen natuurlijk voldoende bijvoeren waarbij ook het krachtvoer zeker niet vergeten mag worden. Dit in tegenstelling tot de berichten die men soms van al te gemakkelijke Soay-eigenaren verneemt! En ondanks dat de meeste fokkers hun Soays geen stal of schuur ter schuiling voor regen en wind verstrekken, maken mijn Soayschaapjes wel dankbaar gebruik van hun stal.Soayrammen in diverse kleuren De ram kan het gehele jaar in de kudde worden gelaten, want de ooien kennen maar een korte bronstperiode, die loopt van begin november tot half januari. Het aflammeren verloopt in de regel probleemloos, waarna het moederdier zich veelal nog 1 a 2 dagen van de kudde afzondert, voordat zij zich weer met haar lammeren bij de rest voegt. Tweelingen zijn zeker geen zeldzaamheid en ook drielingen komen voor. Er zijn fokkers die aanbevelen, dat die ooilammeren een jaar moeten overlopen, voordat ze gedekt mogen worden. Dit zal wel gelden voor dieren die niet bijgevoerd worden met krachtvoer. Maar dieren die dit wel in voldoende mate tot zich kunnen nemen, groeien voldoende uit om op eenjarige leeftijd te kunnen lammeren. Zij zijn dan net zo groot als de meerjarige ooien.

Al een aantal jaren ben ik bezig om de bonte tekening bij mijn Soays vast te leggen. Ondertussen bezit ik een drietal volwassen bonte ooien en dit jaar (2003) zijn er weer 3 bonte ooitjes en een bont rammetje geboren. Deze ram zal dit najaar alle ooien mogen dekken. Hij vererft ook Caramel, zodat er volgend voorjaar zelfs een kans bestaat op Caramelbonte lammeren. De tijd zal leren, of ze ook daadwerkelijk geboren zullen gaan worden.

















In 2005 zijn er weer behoorlijk wat lammeren geboren van de bonte vader Youp v.'t Kraaienveld. Zijn mooist getekende lam staat hier op de foto vereewigd:

Ook zijn in 2007 de eerste lammetjes al weer geboren in de maand april:

Weer eens een sfeerfoto uit juli 2010:

De meeste lammeren van 2012 zijn al geboren, waaronder 2 erg witte lammeren: